Multiple sclerose (MS) is een chronische aandoening van het centrale zenuwstelsel die een grote impact kan hebben op het dagelijks leven. Vermoeidheid, spierzwakte, balansproblemen en een verminderde conditie behoren tot de meest voorkomende klachten. Lange tijd werd gedacht dat intensief bewegen voor mensen met MS eerder schadelijk dan nuttig zou zijn. Vandaag weten we gelukkig beter: gerichte lichaamsbeweging kan net een krachtige ondersteuning zijn bij het omgaan met de ziekte. Een trainingsvorm die daarbij steeds meer aandacht krijgt, is High-Intensity Interval Training, beter bekend als HIIT.
Wat is HIIT?
HIIT is een trainingsmethode waarbij korte periodes van intensieve inspanning worden afgewisseld met rustmomenten of lichte activiteit. Denk bijvoorbeeld aan 30 seconden stevig fietsen gevolgd door 1 minuut rustig trappen. Deze afwisseling wordt meerdere keren herhaald tijdens een trainingssessie.
Het grote voordeel van HIIT is dat je in relatief korte tijd veel gezondheidswinst kunt behalen. Dat maakt deze methode bijzonder interessant voor mensen met MS, die vaak sneller vermoeid raken.
Waarom is beweging zo belangrijk bij MS?
Bij multiple sclerose kan fysieke achteruitgang geleidelijk optreden door verminderde spierkracht, minder uithoudingsvermogen en een afname van mobiliteit. Daardoor ontstaat soms een vicieuze cirkel: minder bewegen leidt tot minder conditie, wat dagelijkse activiteiten nog moeilijker maakt.
Regelmatige lichaamsbeweging helpt om deze neerwaartse spiraal te doorbreken. Onderzoek toont aan dat bewegen positieve effecten heeft op:
- spierkracht
- cardiovasculaire gezondheid
- balans en coördinatie
- energieniveau
- stemming en mentale gezondheid
- cognitieve functies
Bovendien kan fysieke activiteit bijdragen aan een betere levenskwaliteit en meer zelfstandigheid.
De voordelen van HIIT bij multiple sclerose
1. Verbetering van de conditie
Mensen met MS ervaren vaak een verminderd uithoudingsvermogen. HIIT stimuleert het hart- en vaatstelsel op een efficiënte manier, waardoor de conditie kan verbeteren zonder urenlange trainingen.
Zelfs korte sessies van 15 tot 20 minuten kunnen al merkbare effecten hebben.
2. Minder vermoeidheid
Hoewel het tegenstrijdig klinkt, kan intensieve intervaltraining helpen om chronische vermoeidheid te verminderen. Veel mensen met MS merken dat ze zich energieker voelen wanneer ze regelmatig trainen.
Belangrijk hierbij is een goede balans tussen inspanning en herstel.
3. Behoud van spierkracht
Spierzwakte komt vaak voor bij MS. Door regelmatige intensieve inspanning worden spieren geactiveerd en versterkt. Dit kan helpen bij dagelijkse activiteiten zoals wandelen, traplopen of rechtstaan.
4. Positieve invloed op de hersenen
Wetenschappelijk onderzoek suggereert dat intensieve beweging mogelijk een beschermend effect heeft op de hersenen. HIIT kan bijdragen aan een betere doorbloeding en stimuleert de aanmaak van stoffen die belangrijk zijn voor hersengezondheid en neuroplasticiteit.
Dat is bijzonder relevant bij een neurologische aandoening zoals MS.
5. Tijdsbesparend en motiverend
Veel mensen vinden HIIT aantrekkelijk omdat trainingen relatief kort zijn. De afwisseling zorgt bovendien vaak voor meer motivatie dan langdurige, monotone cardio-oefeningen.
Waar moet je op letten?
Hoewel HIIT veel voordelen biedt, is voorzichtigheid belangrijk. Niet elke persoon met MS heeft dezelfde mogelijkheden of beperkingen. Daarom is begeleiding door een neurokinesitherapeut sterk aanbevolen.
Belangrijke aandachtspunten zijn:
- luister naar je lichaam
- vermijd oververhitting
- bouw intensiteit geleidelijk op
- neem voldoende rustmomenten
- kies oefeningen die passen bij jouw niveau
HIIT hoeft bovendien niet extreem zwaar te zijn. Ook aangepaste intervaltraining op eigen tempo kan zeer effectief zijn.
Conclusie
HIIT biedt veelbelovende voordelen voor mensen met multiple sclerose. Deze trainingsvorm kan helpen om de conditie te verbeteren, vermoeidheid te verminderen, spierkracht op te bouwen en de algemene levenskwaliteit te verhogen. Bovendien tonen steeds meer studies aan dat intensieve beweging ook positieve effecten kan hebben op de hersenen en het zenuwstelsel.
Uiteraard blijft een persoonlijke aanpak essentieel. Met de juiste begeleiding en een aangepast trainingsschema kan HIIT een waardevolle aanvulling zijn binnen de behandeling en ondersteuning van mensen met MS.
Beweging is geen wondermiddel, maar wel een krachtig hulpmiddel om sterker, energieker en zelfstandiger in het leven te staan — ook met multiple sclerose.
Bronnen:
Campbell E, Coulter EH, Paul L. High intensity interval training for people with multiple sclerosis: A systematic review. Mult Scler Relat Disord. 2018 Aug;24:55-63. doi: 10.1016/j.msard.2018.06.005. Epub 2018 Jun 13. PMID: 29936326.
Martín-Núñez J, de Castro SG, Heredia-Ciuró A, Navas-Otero A, Cabrera-Martos I, Ortiz-Rubio A, Valenza MC. High-Intensity Interval Training Effects on People With Multiple Sclerosis: A Systematic Review and Meta-analyses for Exercise Capacity and Fatigue. Am J Phys Med Rehabil. 2025 Jul 1;104(7):605-612. doi: 10.1097/PHM.0000000000002676. Epub 2024 Dec 3. PMID: 39642350.
Youssef H, Gönül MN, Sobeeh MG, Akar K, Feys P, Cuypers K, Vural A. Is High-Intensity Interval Training More Effective Than Moderate Continuous Training in Rehabilitation of Multiple Sclerosis: A Comprehensive Systematic Review and Meta-analysis. Arch Phys Med Rehabil. 2024 Aug;105(8):1545-1558. doi: 10.1016/j.apmr.2023.12.012. Epub 2024 Jan 8. PMID: 38199581.
